De winter begint. In de afgelopen maanden hebben we al vast kunnen wennen aan het feit dat de temperaturen dalen. Het dierenrijk bereidt zich voor op de winter door allerlei ‘morfologische en gedragsgerelateerde aanpassingen’. Sommige dieren trekken weg, anderen zorgen ervoor dat ze goed gecamoufleerd opgaan in de veranderde omgeving of gaan in winterslaap. Mensen trekken dikke kleding aan, stoken de verwarming op en gaan als het even kan minder de deur uit. De verwachte economische activiteit blijft in principe gelijk, we ‘horen’ nu eenmaal ongeveer acht uur per dag te werken. Wel worden we meer gehinderd door weersomstandigheden waardoor onze bewegingen van en naar de werkplek moeizamer worden en vaak ook langer duren. Gaat die extra reistijd ten koste van de vrije tijd of ten kosten van onze arbeidsproductiviteit? Hebben wij mensen ook last van een verminderde stofwisseling?En is de winter een periode van minder activiteit in het algemeen?

In de winter zijn een aantal tradities ingebouwd die ons ‘door de donkere maanden heen helpen’. We worden in de koude maanden extra gestimuleerd om ‘te geven’, we geven elkaar
warmte door samen te komen voor de vieringen van sinterklaas, kerst, oud en nieuw. We geven kadootjes, we krijgen kerstpakketten. We sturen kerstkaarten om aan anderen te laten weten dat we ze niet vergeten. Mogelijk brengt de winter ons dit jaar een Elfstedentocht. Een tocht die een groot deel van Nederland actief warmte geeft en een ander deel passief laat genieten. Misschien ga je zelf op wintersportvakantie, sportief genieten van de sneeuw en de frisse berglucht.

Inzichten in effecten?

Ik ben heel benieuwd of geo-informatie ons inzichten kan geven in de effecten van de winter. De effecten op mobiliteit, productiviteit en verbondenheid. Wellicht dat we bijvoorbeeld een mooie toepassing kunnen verzinnen waarop zichtbaar is waar Sinterklaas al langs is geweest en waar niet. Of een kaart die duidelijk aangeeft welk deel van Nederland het meeste warm loopt voor de Elfstedentocht. Ik hoop uiteraard dat we geen visualisatie hoeven te maken van mensen die vast hebben gezeten in monsterlijk lange files of midden in spierwitte landschappen, in onverwarmde treinstellen. En dat we dit jaar satellietbeelden te zien krijgen van een mooie, volle ijskap op de Noordpool.

Geografisch visualiseren

Voor geo-informatie is het nooit winter. Geo-informatie zal altijd beeldversterkend werken en geo-informatie is nog lang niet uitgeput. Geo-informatie wordt ook steeds meer gemeengoed.
En nieuwe sterren aan het fundament vinden steeds weer nieuwe informatie om geografisch te visualiseren. Klaas van der Hoek verwoordde het mooi: “De klant wint zelf in, het is aan ons
als business om dat in goede banen te leiden. Crowdsourcen is daarbij meer dan alleen maar in laten winnen door het publiek”. Laat de ‘Sint staat voor de deur’ websites en de ‘Ik schaats mee’ apps maar komen. En de ‘Vind ik niet leuk’ knop in de auto waarmee je kunt aangeven dat je in de file staat. En laat ons als geo-informatici al deze informatie dan weer verwerken tot nieuwe inzichten. Vol verwachting klopt ons hart!

Nieuwsgierig geworden door eerdere blog artikelen op jwvaneck.org wilde ik ook wel eens aan de slag met de open data die esri aanbiedt op haar infrastructuur met diverse tools en klik en sleep functionaliteit. Ik begrijp dat vrije data niet direct een gratis dienst is, tenslotte kost het in de luchthouden van servers stroom, inspanning en dus geld. Ik wil wel eens weten hoeveel dat dan kost en of het voor neo-geo mensen interessant is om argisonline te gebruiken. Ik besloot het uit te zoeken. Wat kost arcgisonline nu eigenlijk? Dat blijkt minder “open” dan de data die er beschikbaar is.

Wanneer je arcgisonline.com bezoekt wordt je doorgestuurd naar arcgis.com/about. De video op deze pagina laat zien wat er allemaal mogelijk is en dat is veel. Veel GIS functionaliteit lijkt zijn weg te hebben gevonden naar de browser.

Handig is een soort “drieluik” op de pagina waar je meer kunt lezen over publiceren, mobiel en kant-en-klare inhoud waar wordt uitgelegd dat er basiskaarten zijn en dat je op verschillende manieren je eigen data (beveiligd) tot een mooie kaartpublicatie kunt verwerken. Er staat niet hoe.

Onder aan de pagina zijn een aantal open toegankelijke onderdelen zoals Kaart en Galerij. Via deze opties kom je terecht in een omgeving waar je al best aardig wat kan zoals tekenen, meten en de basiskaart wijzigen. Je kunt niets opslaan, hiervoor moet je zijn aangemeld.

Op arcgisonline.com staat dat je 30 dagen mag proberen. Mooi! Maar wat gebeurt er na die 30 dagen? Ik besloot op de “30 daagse gratis proefperiode” te klikken.

Voordat je echt aan de proefperiode begint wordt netjes uitgelegd wat de proefperiode inhoudt. En wat er met jouw data gebeurt. Een ding vond ik niet terug; of ik mijn data kan downloaden en de online variant vernietigen als ik besluit na de proefperiode niet door te willen gaan. Misschien dat esri daar nog een paragraaf aan kan wijden.

Ik besloot geen proefperiode aan te gaan. Maar in plaats daarvan direct op “Prijzen” te klikken. En daar wordt het vaag. Je wordt begroet door een paragraaf met teksten als: “Abonnementen bieden flexibele prijs- en licentieopties…” en “…servicecredits en moet jaarlijks worden verlengd” eindigend met “Neem contact op met uw lokale Esri-kantoor voor prijsinformatie.”

Flexibele prijs- en licentieopties? Hoe flexibel? Flexibel op basis van het aantal gebruikers? Kaart-klikken? Provincie? Kleur ogen? Het wordt niet duidelijk.

Servicecredits? Wat zijn dat? Is dat een soort esri bitcoin? Kun je die ook verdienen? Of alleen uitgeven?

Moet worden verlengd? He, is dit een huwelijk!? Niets MOET worden verlengd in Nederland “Wet van Dam, staatsblad 789 [pdf] van 30 november 2010″…

Neem contact op met het esri kantoor? Zijn de prijzen geheim? Worden deze alleen ontsloten aan een selecte groep? Moet je eerst een paspoort overleggen en gaat esri vervolgens in een zwarte lijst kijken of ze je wel als klant willen?

Kort zoeken op Google deed mij belanden op het blog van James Fee (spatiallyadjusted). James toont hier de prijzen in dollars. Ah, dat is al iets duidelijker.

ArcGISOnline-PricingMaar wat zijn nu die service credits? Het blijft speculeren. Een vriend van James vergelijkt de service credits met de Disney dollar. En de afbeelding op de blog die er bij hoort is een mooi stukje huisvlijt:

EsriDollarMijn vraag is dus: Wat zijn die service credits? Hoe worden ze besteed?

En aan alle arcgisonline gebruikers in Nederland: Wat betaal jij? Zijn de prijzen net als in bovenstaande tabel op basis van het aantal gebruikers? Of is het net als bij de vliegtuigmaatschappijen en loop je het risico naast iemand te zitten die maar 10% heeft betaald voor zijn vliegticket van wat jij uit hebt gegeven?

Ik ben op dit moment een aantal statistische kaarten aan het maken. Daarvoor heb ik de CBS data gedownload vanaf de CBS website en de gemeenten gedownload vanaf PDOK.

In 2011 is de gemeente Hollands Kroon ontstaan. Deze gemeente is een fusie van Wieringen, Wieringermeer, Anna Paulowna en Niedorp.

In de CBS statistiek zijn de oude gemeenten nog aanwezig. In de PDOK kaart is echter de nieuwe gemeente Hollands Kroon al aangemaakt en zijn de oude 4 verdwenen.

Om nu toch de statistieken van de gemeente te kunnen bepalen heb ik een samenvoeg query gemaakt om uit de 4 losse gemeenten de nieuwe gemeente te genereren:

insert into gem_2011_gn1 (
    gm_code, gm_naam, aant_inw, aant_man, aant_vrouw, p_00_14_jr,
    p_15_24_jr, p_25_44_jr, p_45_64_jr, p_65_eo_jr, p_ongehuwd, p_gehuwd,
    p_gescheid, p_verweduw, bev_dichth, aantal_hh, p_eenp_hh, p_hh_z_k,
    p_hh_m_k, gem_hh_gr, p_west_al, p_n_w_al, p_marokko, p_ant_aru,
    p_surinam, p_turkije, p_over_nw, opp_tot, opp_land, opp_water,
    geom)
select 'GM1911' as gm_code,'Hollands Kroon' as gm_naam,
    sum(aant_inw) as aant_inw,
    sum(aant_man) as aant_man,
    sum(aant_vrouw) as aant_vrouw,
    sum(p_00_14_jr) as p_00_14_jr,
    sum(p_15_24_jr) as p_15_24_jr,
    sum(p_25_44_jr) as p_25_44_jr,
    sum(p_45_64_jr) as p_45_64_jr,
    sum(p_65_eo_jr) as p_65_eo_jr,
    avg(p_ongehuwd) as p_ongehuwd,
    avg(p_gehuwd) as p_gehuwd,
    avg(p_gescheid) as p_gescheid,
    avg(p_verweduw) as p_verweduw,
    avg(bev_dichth) as bev_dichth,
    sum(aantal_hh) as aantal_hh,
    avg(p_eenp_hh) as p_eenp_hh,
    avg(p_hh_z_k) as p_hh_z_k,
    avg(p_hh_m_k) as p_hh_m_k,
    avg(gem_hh_gr) as gem_hh_gr,
    avg(p_west_al) as p_west_al,
    avg(p_n_w_al) as p_n_w_al,
    avg(p_marokko)::integer as p_marokko,
    avg(p_ant_aru) as p_ant_aru,
    avg(p_surinam) as p_surinam,
    avg(p_turkije) as p_turkije,
    avg(p_over_nw) as p_over_nw,
    sum(opp_tot) as opp_tot,
    sum(opp_land) as opp_land,
    sum(opp_water) as opp_water,
    st_multi(st_union(geom)) as geom
from gem_2011_gn1 where gm_code not in (
    select cbs_code
        from gemeenten_2012
    ) group by gm_code in (
'GM0366','GM0412','GM0462','GM0463'
)

Voila! Een kind kan de was doen. Let wel op. De percentages zouden eigenlijk netjes opnieuw moeten worden berekend omdat deze ietwat kunnen afwijken ten opzichte van het gemiddelde. Maar in de snelheid is dit voor mij even voldoende!

Nu langzaam aan vele datasets beschikbaar komen op http://www.pdok.nl wordt het steeds interessanter om te zien welke gegevens onze overheid heeft. Het wordt ook steeds interessanter om te onderzoeken hoe lagen kunnen worden gecombineerd en welke nieuwe invalshoeken hiermee zichtbaar te maken zijn! Al met al een goede ontwikkeling.

Zo is er een bestand beschikbaar met alle wegen van Nederland, het zogenaamde NWB wegen bestand. Dit bestand kun je downloaden op https://www.pdok.nl/nl/producten/pdok-downloads/atomfeeds/n

De NWB wegen zijn volgens de metadata op nationaal georegister van 2012-06-18. Ik heb dat bestand gedownload en vervolgens ingezoomd op voor mij bekend terrein: Het startpunt van de nieuwe zuidelijke rondweg bij Den Bosch, net boven Vught.

nwb_wegenIk ben goed bekend in deze omgeving en ken de nieuwe zuidelijke rondweg goed. Het NWB wegen patroon laat echter niets zien van de nieuwe rondweg, maar vertoond de oude situatie. Jammer, ik had op basis van de datum een ander beeld verwacht.

Als je de rondweg in OpenStreetMap bekijkt, dan is duidelijk te zien dat deze in de OpenStreetMap database wél aanwezig is. In mijn eigen service heb ik zelfs het tunneldeel “ondergronds” getekend. Let hier op, het afgebeelde gebied is EXACT gelijk aan het gebied in de vorige afbeelding.

osmNu biedt PDOK ook de TOP10 aan als WMS webservice. En wel onder de CC-BY-3.0 licentie zoals staat vermeld op https://www.pdok.nl/nl/over-pdok/uw-speciale-aandacht/copyright

Ik heb ook de TOP10 voor bovenstaand gebied zichtbaar gemaakt en een aantal dingen valt op:

  • PDOK verbeeldt geen tunnels in de TOP10
  • De nieuwe wegsituatie is hier WEL zichtbaar en komt wel erg overeen met de OpenStreetMap wegen!

top10

Als ik alle plaatjes samenvoeg zie je goed het verschil en de overeenkomsten:

combi

Als ik nu een google search doe op de “openstreetmap site:pdok.nl“, dan vind ik hier inderdaad een aantal vermeldingen van OpenStreetMap. Maar bij deze vermeldingen staat telkens als licentie tekst, (buiten de kaart) Kaart: BRT Achtergrondkaart © Kadaster/OpenStreetMap (CC-BY-SA 3.0)

Deze laatste vermelding is niet correct. Dit zou in mijn optiek moeten zijn:

BRT Achtergrondkaart  © Kadaster (CC-BY-SA 3.0) / Wegen © OpenStreetMap auteurs”

en dan bij voorkeur in de rechter onderhoek van de kaart zoals vermeld op de copyright pagina van OpenStreetMap

attribution_example-5e93afffe623568eb1b5f508c9243e3e

Daarnaast is niet helemaal duidelijk of je nu in de TOP10 download ook OpenStreetMap wegen krijgt. Maar dat zal ik nog een keer onderzoeken. Voor iedereen die dus een eigen kaart wil maken vanuit de TOP10 download; let even goed op of de actualiteit van de wegen wel aan je verwachting voldoet.

Wat ik positief vind is dat de gezamelijke overheidsinstanties achter PDOK de kwaliteit van de wegen van OpenStreetMap goed genoeg vinden voor de top10 kaart. En dat is toch een mooi compliment! Als ze nu ook de licentie tekst goed zetten is het helemaal top!

Er is weer een nieuwe versie van de Corine dataset beschikbaar. Downloaden dus!

http://www.eea.europa.eu/data-and-maps/data/corine-land-cover-2000-clc2000-seamless-vector-database-4/

Ik werd alleen niet vrolijk van het aantal keren dat ik moest klikken, laat staan dat ik blij was met het feit dat ik niet direct van een server, scriptgestuurd kon downloaden. Daarnaast strooit de “European Environment Agency” met cookies alsof het een lieve lust is, benieuwd of ze dat nog wel mogen met al die koekjeswetten!

Ik heb dus even mijn firebug geactiveerd en onderwater uitgezocht hoe de links naar de verschillende datasets worden toegevoegd. Ik kwam tot het volgende lijstje (steel maar even uit de html wanneer je deze bestanden snel wilt downloaden):

111 112 121 122 123 124 131 132 133 141 142 211 212 213 221 222 223 231
241 242
243 244 311
312 313
321 322 323 324 331 332 333 334 335 411 412 421 422 423 511 512 512 522 523 clc_legend

Dat scheelt alvast wat klikken en, je hebt geen cookies nodig!

 

Vandaag was ik op zoek naar open geodata bestanden voor de politieregio’s. Zoals jullie misschien weten is de overheid hard bezig om de nationale politie te organiseren. Dit gaat geleidelijk en alvorens we allen een worden is het aantal politieregio’s teruggebracht van 25 naar 10. Imergis heeft hiervoor alvast de geodata klaar gezet op http://www.imergis.nl/asp/44.asp (zie de sectie GIS databestanden) waarvoor dank!

Ik heb de politieregio’s van 2012 gedownload en even snel in mijn GIS bekeken:

Politieregio's gedownload bij Imergis

Nu zeggen ze “wie tot 10 kan tellen, kan de hele wereld bellen”. Maar een eerste oogopslag leert dat dat niet helemaal klopt. Als je puur de gebieden telt, dan zijn het er meer dan 10. Daarnaast valt de oplettende kijker waarschijnlijk nog iets op: De waddenzee, het IJsselmeer, de randmeren en nog veel meer open water is niet toegekend aan een regio! Je kunt dus misschien wel tot 10 tellen, maar vanaf het water is het niet helemaal duidelijk welke politie je dan moet bellen. De regio’s zijn zogezegd geen aansluitende vlakken. Ik geef toe dat je Nederland op deze manier wel herkent, maar ik hoop toch echt dat er wanneer je 112 belt en doorgeeft waar je gekantelde scheepje zich bevindt het antwoord niet zal zijn: “Maar meneer, u zit op het IJsselmeer! Daar komt geen politie”

Gelukkig biedt de BAG uitkomst. Daar is het namelijk mogelijk om een (bijna volledig) landsdekkend politieregio bestand te maken. Met qGIS is dat ook nog relatief eenvoudig. Wel moest ik de grensgebieden even handmatig controleren omdat qGIS snijdende vlakken soms aan de verkeerde regio toekende.

Het resultaat is dit, een bestand dat op basis van BAG woonplaatsen alle politie regios definieert.

Politieregio's op basis van de BAG

En bij deze ook nog even het bestand. Het bestand bevat het BAG woonplaatsnummer gevolgd door de politieregio en de veiligheidsregio die bij de betreffende woonplaatssleutel hoort.bag_wpl_pol_vei

Lange tijd voelde ik mij verwend door imports. Doordat onze harde kern enorm haar best heeft gedaan om gebruik te maken van gulle (data)gevers, ondertussen wachtend op formele, wetmatige of gewobte data, heb ook ik lange tijd achterover geleund. De berichtgeving van de afgelopen weken stemt mij gelukkig. We krijgen nog meer imports! Ons land is zolangzamerhand wel helemaal ingetekend! Er hoeft bijna niets meer te gebeuren?

Welnee, er is genoeg te doen!

Zoals sommigen van jullie weten ben ik beroepsmatig betrokken bij kaarten, geodata en gis. Al tijdens mijn opleiding (1992 – 1997) leerde ik dat geo-informatie organisch is. Elk nieuw jaar groeien of verdwijnen bomen. Braakliggende grond verandert door ijverige gemeenteambtenaren in speelpleinen of grasvelden. Ons wegennet wordt zowel nationaal als lokaal continu aangepast aan de wensen van de mobilist. Dit maakt het nodig om naar onze geodata te blijven kijken, zeker wanneer je ook direct in staat bent om de kaart zelf aan te passen!

Ik ben sinds kort weer aan het spelen geslagen met mijn eigen kaartservertje. Tijdens het opstellen van kleuren, lijndiktes, brug-effecten, tunnels zoom ik regelmatig in en uit. En bij elke inzoom actie kom ik dan “iets” tegen dat me stoort, dan speelt mijn menstype 1 op. Over het algemeen kan ik het niet laten om direct merkaartor op te starten en aan de slag te gaan. Regelmatig leidt dit tot nachtbraken. Want als ik eenmaal begin dan kom ik steeds meer tegen en kan ik uiteindelijk niet stoppen.

Er is veel, heel veel te verbeteren aan de OpenStreetMap data in Nederland. Nieuwe situaties dienen te worden beoordeeld. Is de 3dshapes data nu juist? Of is het wegtraject ingetekend door een mapper in 2007 de beste benadering van de werkelijkheid (Figuur 1)?

Pand op of onder weg?

Figuur 1 - Verdwenen rotonde?

De BAG introduceert hele nieuwe uitdagingen. In de BAG worden alle panden in Nederland aangeboden. Er wordt bij de panden echter geen niveau meegegeven. Het is dus niet (direct) mogelijk om uit de BAG levering te ontdekken hoe een pand in de kaart getekend moet worden. Neem bijvoorbeeld (Figuur 2);

Pand op of onder weg?

Figuur 2 - Pand op of onder weg?

Is dit een metrostation dat onder de grond ligt? Of is het een gebouw dat over de weg ligt? Lastig en alleen goed te herkennen door mappers met “lokale kennis”. Als je je hebt verdiept in GPS en/of landmeetkunde, dan weet je dat het bepalen van je positie (en lonlat, xy, locatie, etc.) onderdeel is van de waarnemingsrekening, op de website van mijn oude opleiding omschreven als: “het toepassen van statistiek op meetnauwkeurigheid.” GPS bevat fouten, ja, zelfs die “hele dure” van mij. Je kunt dus prima je GPX bestanden in OpenStreetMap overtrekken, maar het is altijd goed om een visuele controle uit te voeren, het liefste met actuele data (Figuur 3)

Weg correct of pand correct?

Figuur 3 - Weg correct of pand correct?

Er zijn verschillende manieren om zo nauwkeurig mogelijk te mappen:

  • Je koopt professionele GPS apparatuur, bij voorkeur met dGPS. Je spendeert eerst een half uur om alles in te stellen. Vervolgens loop je een fietspad op en blijf je op elk punt dat je wilt “inmeten” tenminste 5 minuten staan… Ik heb daar absoluut geen zin in. Dat is leuk voor mensen die worden betaald om land te meten.
  • Je gaat zelf met je gewone GPS meerdere malen over hetzelfde stuk weg. Op je computer gooi je die spaghetti in OpenStreetMap en je middelt de coordinaten. Dat is best leuk, maar de meeste mappers zijn ontdekkers. Regelmatig hetzelfde stuk ontdekken is gewoon saai.
  • Je gebruikt een tomtom HD en samen met vele duizenden anderen geef je je sporen gratis aan, juist, aan tomtom (filmpje). Dat levert een ongelofelijk mooi inzichtop in wegen! Persoonlijk vind ik dit een heel slim concept. De automobilist krijgt van tomtom verkeersinformatie die zijn weerga niet kent in ruil voor sporen. Tomtom maakt metdie sporen weer mooie data voor zichzelf en derden en zo is iedereen blij. Maar niet vrij.
  • Samen met anderen map je vrolijk in het rond. Je upload je sporen naar OpenStreetMap. Je tekent af en toe een beetje mee, zodra de zon schijnt verdwijn je lekker naar buiten. GPS aan uiteraard! Dit concept kan, volgens sommigen, werken. Maar hierbij geldt, meer volume, betere nauwkeurigheid en betere dekking.

Het nieuwe jaar is net begonnen. Tijd dus voor goede voornemens en (daar komt ie weer):

OpenStreetMap haalt zijn meerwaarde uit communities, bestaande uit mensen. Hoe meer mensen deelnemen aan OpenStreetMap, hoe mooier het wordt!

Hoe vergroten van de community? Hoe maken we OpenStreetMap tools laagdrempeliger? Hoe maken we andere (niet ICT) mensen enthousiast om mee te doen aan OpenStreetMap en niet alleen de kaart te gebruiken, maar er zelf onderdeel van te worden?